Jaka jest tradycyjna polska Wigilia? cz. II

Niewątpliwie wieczerza wigilijna jest dla Polaków najważniejszym momentem Wigilii Bożego Narodzenia. Rodzaj potraw wigilijnych różni się w zależności od regionu, jednak podstawową zasadą jest to, że na wigilijnym stole znaleźć się powinny wszystkie płody ziemi, a potraw powinno być dwanaście. Wynika to z tego, że tylu było apostołów i tyle jest też miesięcy w roku. Do czasu II wojny światowej, na stole wigilijnym musiała być nieparzysta liczba potraw – pięć, siedem lub dziewięć, ponieważ wierzono, że parzysta liczba wigilijnych potraw to niepowodzenie w gospodarstwie. Gotowano również 12 dań ze wszystkich roślin rosnących w polu w celu zapewnienia ich urodzaju w Nowym Roku. Spróbowanie każdej z wigilijnych potraw, najlepiej bez odkładania łyżki, zapewnić ma szczęście przez cały rok.
Najbardziej typowe potrawy wigilijne na polskim stole to zupy i ryby. Z kolei barszcz z uszkami, w niektórych regionach kraju zastępowany jest przez biały żur, zupę grzybową, rybną a nawet owocową. Zupa grzybowa jest w niektórych regionach Polski do dziś uważana za główną zupę wigilijną, zastępującą barszcz z uszkami, ponieważ grzyby mają bogatą symbolikę – dawniej kojarzono je ze zdrowiem i siłami witalnymi. Na wieczerzę wigilijną podaje się także ryby przyrządzone na różne sposoby – karpie smażone, w galarecie, śledzie, rolmopsy. To właśnie ryby królują zdecydowanie na wigilijnym stole, ponieważ mają one swoje znaczenie religijne, symbolizując Chrystusa i odradzanie się życia. Najczęściej na polskich stołach pojawia się karp, który przez resztę roku jest przez nas zapomniany. Obtoczony w panierce i smażony na patelni jest dość kaloryczny, gdyż pochłania spore ilości tłuszczu. Podaje się go również gotowanego, oblanego galaretą. Ta druga wersja jest zdecydowanie zdrowsza. Drugi często goszczący na wigilijnym stole gatunek ryby to śledź, który jest symbolem postu i wyczekiwania. Najczęściej podaje się go w śmietanie lub oleju, jednak dbając o linię trzeba uważać na tę rybę, bo mimo bogactwa witamin i cennych dla zdrowia kwasów tłuszczowych omega-3, jest ona bardzo kaloryczna. W wielu regionach kraju popularna jest również kapusta z grochem lub z grzybami. W wersji z grochem to staropolska potrawa, będąca doskonałym źródłem witamin, soli mineralnych, o właściwościach antyrakowych. Groch z kolei dostarcza dużo błonnika pokarmowego i witamin, a także białka. Nie może też zabraknąć pierogów z kapustą i grzybami – potrawy o bogatej symbolice, bez której ciężko wyobrazić sobie polską Wigilię. Wszystko za sprawą grzybów, którym przypisywano magiczną moc.

iclipart.com

iclipart.com

W Wigilię na wielu stołach nie może także zabraknąć kaszy z grzybami suszonymi, klusek z makiem zwanych makiełkami, chałki z kompotem z suszu, a w tradycji wschodniej – kulebiaka i kutii. Na Śląsku natomiast nie może też zabraknąć moczki czyli śląskiej zupy piernikowej z bakaliami i makówek czyli deseru na bazie maku. Kolejną symboliczną potrawą wigilijną jest kompot z suszu – wchodzące w jego skład jabłka gwarantują miłość, zdrowie i pokój, gruszki zapewniają długowieczność, a suszone śliwki odpędzają złe moce.
Boże Narodzenie to zdecydowanie najpiękniejsze rodzinne święta, szczególnie traktowane przez Polaków. Z radością poddajemy się świątecznej tradycji, pieczemy ciasta, odgrzebując babcine przepisy kulinarne, bo nawet samo gotowanie i pieczenie jest w tym czasie częścią rytuału świątecznego.